سمیرا اسماعیلی، مدیرکل دفتر بیمههای تأمین اجتماعی، با تشریح مهمترین محورهای مورد بررسی در اصلاح نظام بیمهای کشور، اعلام کرد: بازنگری در نظام حق بیمه، اصلاح سازوکار بیمه بیکاری، توسعه پوشش بیمهای برای مشاغل نوین، بازطراحی ساختار خدمات درمانی و ارتقای پایداری مالی صندوقها از جمله مهمترین رویکردهای اصلاحی در این حوزه به شمار میرود.
وی با اشاره به چالشهای پیشروی سازمان تأمین اجتماعی اظهار داشت: بخشی از مسائل موجود به نظام تأمین مالی صندوقها و نحوه وصول حق بیمه بازمیگردد و بخش دیگر به تعهدات سازمان در حوزه بیمه بیکاری، درمان، ساختارهای اجرایی و الزامات اقتصادی مرتبط است.
اسماعیلی هدف اصلی این اصلاحات را پیشگیری از بروز بحرانهای آتی در نظام تأمین اجتماعی عنوان کرد و افزود: با توجه به روند رو به رشد سالمندی جمعیت و افزایش سهم سالمندان در ترکیب جمعیتی کشور، ضرورت دارد از هماکنون برای حفظ پایداری صندوقهای بیمهای و استمرار ایفای تعهدات آنها برنامهریزی شود.
اصلاح نظام وصول حق بیمه در راستای بهبود فضای کسبوکار
مدیرکل دفتر بیمههای تأمین اجتماعی با اشاره به دغدغههای فعالان اقتصادی و کارفرمایان گفت: یکی از موضوعاتی که همواره از سوی بخش تولید و کارفرمایان مطرح شده، نرخ حق بیمه و همچنین فرآیندهای وصول آن است. در برخی موارد، شیوههای وصول مطالبات بیمهای میتواند برای بنگاههای اقتصادی چالشهایی ایجاد کند.
وی افزود: وجود الزامات همزمان در حوزه مالیات و بیمه، در برخی موارد موجب نگرانی فعالان اقتصادی شده و حتی ممکن است برخی کسبوکارها را از ورود به اقتصاد رسمی بازدارد. بر همین اساس، یکی از اهداف اصلی اصلاحات مورد بررسی، ایجاد تعادل میان حفظ منابع بیمهای و تسهیل فعالیتهای اقتصادی است. اسماعیلی تأکید کرد: گسترش اقتصاد غیررسمی و کاهش پوشش بیمهای از پیامدهای مهم وضعیت فعلی است و اصلاح این روند نیازمند بازنگری در سازوکارهای موجود است.
ضرورت پوشش بیمهای برای فریلنسرها و شاغلان پلتفرمی
وی با اشاره به تحولات بازار کار اظهار داشت: ساختار اشتغال در سالهای اخیر تغییرات قابل توجهی را تجربه کرده است. امروز بخش قابل توجهی از نیروی کار در قالب فریلنسرها یا از طریق پلتفرمهای دیجیتال فعالیت میکنند، اما روابط کاری میان این افراد و صاحبان پلتفرمها در بسیاری موارد در چارچوب قوانین فعلی کار تعریف نشده است.
مدیرکل دفتر بیمههای تأمین اجتماعی ادامه داد: همین خلأ قانونی موجب شده بخشی از این شاغلان از پوششهای بیمهای مناسب برخوردار نباشند. از این رو، بازنگری در نظام وصول حق بیمه و طراحی سازوکارهای جدید برای پوشش این گروهها در دستور بررسی قرار دارد.
پیوند بیمه بیکاری با نظام اشتغال و مهارتآموزی
اسماعیلی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اصلاحات پیشنهادی در حوزه بیمه بیکاری گفت: حمایت از افراد در دوران بیکاری و همچنین پشتیبانی از جویندگان کار، موضوعی با ماهیت حاکمیتی است و باید فراتر از پرداخت صرف مقرری بیکاری مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: تجربیات ناشی از بحرانهایی مانند شیوع کرونا یا شرایط ناشی از جنگ تحمیلی نشان داده است که نظام حمایتی کشور باید توانایی حفاظت از گروههای آسیبپذیر بازار کار را داشته باشد. بر همین اساس، یکی از پیشنهادهای مطرح، ایجاد ارتباط مؤثر میان بیمه بیکاری، نظام مهارتآموزی و سیاستهای اشتغال کشور است.
بازطراحی نظام درمان و همگرایی خدمات بیمهای
مدیرکل دفتر بیمههای تأمین اجتماعی با اشاره به بخش درمان اظهار کرد: در حال حاضر صندوقهای مختلف بیمهای خدمات متفاوتی ارائه میکنند و میان سطح دسترسی بیمهشدگان به امکانات درمانی تفاوتهایی وجود دارد.
وی خاطرنشان کرد: سازمان تأمین اجتماعی به دلیل برخورداری از شبکه درمان مستقیم، امکانات ویژهای در اختیار بیمهشدگان خود قرار میدهد؛ در حالی که بیمهشدگان برخی صندوقهای دیگر از چنین ظرفیتی برخوردار نیستند. از این رو، ضرورت دارد با مشارکت وزارت بهداشت، اصلاحات لازم برای افزایش همگرایی و کارآمدی نظام درمانی کشور مورد بررسی قرار گیرد.
عبور از اصلاحات پارامتریک به سمت اصلاحات ساختاری
اسماعیلی در پایان تأکید کرد: اگرچه در سالهای گذشته بخش عمده اصلاحات در حوزه بیمهای بر افزایش سن و سابقه بازنشستگی متمرکز بوده است، اما اکنون رویکردها به سمت اصلاحات ساختاری و بنیادین حرکت کردهاند. با این حال، مهمترین موضوع در شرایط فعلی، امکانسنجی اجرای این اصلاحات و ارزیابی ظرفیتهای موجود برای تحقق آنهاست.